بازی گرایی از ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺗﺎ ﻋﻤﻞ

کتاب بازی‌گرایی؛ از نظریه تا عمل یکی از منابع تخصصی و کاربردی در حوزه کاردرمانی کودکان است که به بررسی مفهوم بازی‌گرایی و نقش آن در رشد، یادگیری، درمان و توانبخشی می‌پردازد. این کتاب با هدف کمک به درمانگران نوشته شده تا بتوانند بازی‌گرایی را بهتر بشناسند، آن را در کودکان ارزیابی کنند و از آن به‌عنوان یک هدف یا ابزار درمانی استفاده نمایند.

بازی، اصلی‌ترین فعالیت معنادار دوران کودکی است؛ اما آنچه یک فعالیت را واقعاً به بازی تبدیل می‌کند، فقط ظاهر آن فعالیت نیست، بلکه حالت ذهنی و رفتاری کودک در هنگام انجام آن است. این حالت همان چیزی است که در کتاب با عنوان بازی‌گرایی توضیح داده می‌شود. بازی‌گرایی باعث می‌شود کودک با آزادی، خلاقیت، کنجکاوی، انگیزه و لذت در فعالیت شرکت کند و از طریق آن تجربه‌های تازه‌ای به دست آورد.

در این کتاب تأکید می‌شود که بازی‌گرایی نقشی مهم در انطباق و تکامل کودک دارد. کودکی که بازی‌گراست، معمولاً بهتر می‌تواند خود را بیان کند، محیط را کشف کند، با دیگران ارتباط بگیرد، مسئله حل کند و مهارت‌های جدید یاد بگیرد. این ویژگی در بزرگسالی نیز می‌تواند به شکل خلاقیت، سازگاری با شرایط جدید، روحیه مثبت، حل مسئله و توانایی لذت بردن از موقعیت‌های زندگی دیده شود.

یکی از جنبه‌های مهم کتاب، توجه به مبانی عصبی و روان‌شناختی بازی‌گرایی است. نویسندگان توضیح می‌دهند که فعالیت‌های بازی‌محور با درگیری سیستم‌هایی مانند سیستم لیمبیک، عقده‌های قاعده‌ای و انتقال‌دهنده‌های عصبی مرتبط با انگیزه و لذت همراه هستند. به همین دلیل، هرچه فعالیت درمانی بیشتر ویژگی بازی‌گرایی داشته باشد، کودک با انگیزه و توجه بیشتری در آن مشارکت می‌کند.

کتاب همچنین به دو کاربرد مهم بازی در کاردرمانی می‌پردازد: بازی به‌عنوان هدف درمان و بازی به‌عنوان ابزار درمان. گاهی هدف درمانگر این است که خودِ توانایی بازی و بازی‌گرایی کودک را تقویت کند؛ و گاهی درمانگر از ویژگی‌های بازی‌گرایی استفاده می‌کند تا یک فعالیت درمانی را جذاب‌تر، معنادارتر و مؤثرتر سازد. این نگاه برای کاردرمانگرانی که با کودکان دارای ناتوانی یا اختلالات رشدی کار می‌کنند، اهمیت زیادی دارد.

از دیگر بخش‌های مهم کتاب، معرفی آزمون بازی‌گرایی است. نویسندگان نحوه اجرا، نمره‌دهی و تفسیر این آزمون را توضیح می‌دهند تا درمانگران بتوانند بازی‌گرایی را به‌صورت دقیق‌تری ارزیابی کنند و بر اساس نتایج آن، برنامه مداخله مناسب‌تری طراحی نمایند.

کتاب بازی‌گرایی؛ از نظریه تا عمل برای دانشجویان کاردرمانی، کاردرمانگران کودک، درمانگران توانبخشی و افرادی که با بازی، رشد کودک و مداخلات بازی‌محور سروکار دارند، منبعی ارزشمند است. این اثر ترکیبی از مباحث نظری، ارزیابی و کاربرد بالینی را ارائه می‌دهد و می‌تواند به درمانگران کمک کند بازی را به شکلی عمیق‌تر و مؤثرتر در درمان به کار بگیرند.

نویسندگان: علی طاوسی، سمانه کرمعلی اسماعیلی
شناسه: F-OT-114